Samen veilig (WOS)
De politie legt samen met Jaco (teamcoördinator Jongerenwerk) uit hoe jongeren geronseld worden om illegale handelingen uit te voeren in het programma 'Samen Veilig' van de WOS. Ook geeft hij tips om dit te herkennen en waar je terecht kan.
Wat kan je tegenkomen op school, opleiding, werk of stage?
- Pesten, buitensluiten of roddelen;
- Discriminatie;
- Bedreiging of intimidatie;
- Vernederende opmerkingen;
- Misbruik van macht door een leerling, collega, docent of leidinggevende;
- Bang zijn om naar school, werk of stage te gaan.
Tips voor jou
- Schrijf op wat er gebeurt, wanneer het gebeurt en wie erbij waren.
- Bewaar berichten of ander bewijs als dat veilig kan.
- Bespreek het met je ouders, een mentor, vertrouwenspersoon, leidinggevende of jongerenwerker.
- Vraag welke stappen de school, werkgever of stageplek kan nemen.
- Ga niet alleen naar een gesprek met iemand voor wie je bang bent.
- Spreek af wanneer wordt gecontroleerd of de situatie daadwerkelijk is verbeterd.
Wat kan je tegenkomen in de buurt en op straat?
- Lastigvallen, naroepen of achtervolgen;
- Bedreiging, geweld of afpersing;
- Groepsdruk;
- Overlast rond bepaalde plekken;
- Gedwongen worden om spullen, geld of pakketjes te bewaren of vervoeren;
- Druk vanuit een groep om strafbare dingen te doen.
Tips voor jou
- Ga bij dreiging naar een drukke, verlichte plek.
- Bel iemand die je vertrouwt en deel waar je bent.
- Reis waar mogelijk samen en spreek vooraf af hoe je thuiskomt.
- Ga niet zelf de confrontatie aan.
- Neem geen pakket, geld of voorwerp aan als je niet weet wat erin zit of waarom je het moet meenemen.
- Bij direct gevaar bel je 112; bij geen spoed maar wel politie bel je 0900-8844.
Wat kan je tegenkomen tijdens uitgaan, evenementen of met het vervoer?
- Vrienden kwijtraken;
- Geen veilig vervoer naar huis hebben;
- Ruzie, intimidatie of geweld;
- Spullen of drinken onbeheerd achterlaten;
- Meegaan met iemand terwijl dat niet goed voelt;
- Niet weten waar hulp of beveiliging te vinden is.
Tips voor jou
- Spreek vooraf af hoe je thuiskomt.
- Blijf zoveel mogelijk bij iemand die je kent.
- Spreek een ontmoetingspunt af.
- Houd je telefoon opgeladen.
- Laat iemand weten waar je bent.
- Vraag beveiliging, personeel, jongerenwerk of politie om hulp wanneer iets niet goed voelt.
- Laat een vriend niet alleen achter wanneer diegene kwetsbaar of verward is.
Welke gevaren kan je online allemaal tegenkomen?
- Cyberpesten en uitsluiting;
- Bedreigende of steeds terugkerende berichten;
- Gehackte accounts;
- Nepprofielen;
- Oplichting;
- Verspreiding van privégegevens;
- Online chantage;
- Iemand die zich anders voordoet dan die persoon werkelijk is;
- Druk om iets te sturen, betalen of doen.
Tips voor jongeren
- Reageer niet onder druk en betaal niet zomaar.
- Maak schermafbeeldingen en bewaar gebruikersnamen, links, data en berichten.
- Bespreek het met je ouders, een mentor, vertrouwenspersoon, politie of jongerenwerker.
- Verander wachtwoorden en gebruik voor ieder belangrijk account een ander wachtwoord.
- Zet twee-staps-verificatie aan.
- Controleer privacy-instellingen en locatiegegevens.
- Blokkeer en rapporteer een account, maar alleen wanneer dat de situatie niet gevaarlijker maakt.
- Vraag hulp wanneer je twijfelt; je hebt niet automatisch schuld omdat je iemand hebt vertrouwd.
Welke situaties brengen jouw emotionele en mentale gezondheid in gevaar?
- Langdurige stress of spanning;
- Eenzaamheid;
- Prestatiedruk;
- Voortdurend alert of angstig zijn;
- Het gevoel nergens bij te horen;
- Slecht slapen of moeite hebben met concentreren;
- Geen ruimte voelen om jezelf te zijn.
Tips voor jou
- Praat met iemand voordat problemen zich opstapelen.
- Houd bij wanneer spanning groter of kleiner wordt.
- Zorg voor vaste rustmomenten, slaap, beweging en contact met mensen bij wie je jezelf kunt zijn.
- Vraag ondersteuning bij de huisarts, op school of bij jongerenwerk
Wat kan je tegenkomen in het omgaan met geld, schulden en uitbuiting?
- Geld moeten lenen of afstaan;
- Onder druk een rekening, telefoonabonnement of onderneming beschikbaar stellen;
- Snel geld beloofd krijgen voor onduidelijke klusjes;
- Bankpas, pincode of account moeten afgeven;
- Bedreiging vanwege een schuld;
- Afhankelijk worden gemaakt met cadeaus of geld.
Tips voor jou
- Geef nooit je bankpas, pincode of inloggegevens aan iemand anders.
- Laat geen geld via jouw rekening lopen voor een ander.
- Onderteken niets wat je niet begrijpt.
- Bespreek schulden vroegtijdig met een jongerenwerker of schuldhulpverlener.
- Bewaar berichten en afspraken als dat veilig kan.
- Word je bedreigd of gedwongen, zoek dan direct professionele hulp.
Wat kan je tegenkomen in vriendschappen en groepen?
- Voortdurend buitensluiten of kleineren;
- Onder druk worden gezet om mee te doen;
- Geheimen moeten bewaren die niet goed voelen;
- Geld moeten geven of spullen moeten regelen;
- Bang zijn om uit een groep gezet te worden;
- Niet meer zelf mogen bepalen met wie je omgaat.
Tips voor jou
- Een echte vriend mag je grens niet bestraffen.
- Oefen een korte reactie: “Nee, dit wil ik niet” of “Ik ga hier niet aan meedoen.”
- Verlaat de situatie als dat veilig kan.
- Bespreek wat er gebeurt met iemand buiten de groep.
- Regel steun voordat je afstand neemt van een groep waarvan je afhankelijk bent.
- Ga bij bedreiging niet alleen in gesprek met de groep.
Wat kan je tegenkomen in relaties?
- Extreme jaloezie;
- Steeds moeten vertellen waar je bent;
- Controle van telefoon, accounts of contacten;
- Vernederen, manipuleren of chanteren;
- Bang zijn voor de reactie van de ander;
- Bepalen welke vrienden of familie je nog mag zien;
- Dreigen wanneer iemand de relatie wil beëindigen.
Tips voor jou
- Controle en angst zijn geen bewijs van liefde.
- Praat met iemand buiten de relatie die je vertrouwt.
- Verander niet onverwacht je contact of instellingen als dat extra gevaar kan veroorzaken.
- Maak eerst een veilig plan om afstand te nemen.
- Spreek een codewoord af met iemand die je kan helpen.
- Ga niet alleen naar een afspraak om een onveilige relatie te beëindigen.
Wat kan je tegenkomen in een onveilige thuissituatie?
- Veel ruzie, geschreeuw of dreiging;
- Lichamelijk of psychisch geweld;
- Verwaarlozing of onvoldoende verzorging;
- Sterke controle door ouders, verzorgers of familie;
- Bang zijn om naar huis te gaan;
- Geen stabiele of veilige slaapplek hebben.
Tips voor jou
- Vertrouw op je gevoel: als thuis niet veilig voelt, mag je dat vertellen.
- Zoek een volwassene die je vertrouwt, bijv. een familielid, docent, jongerenwerker of de huisarts.
- Spreek af waar je tijdelijk heen kunt als de spanning oploopt.
- Ga bij gevaar niet zelf tussen ruziënde of gewelddadige personen staan.
- Bij direct gevaar: bel 112.
- Je kunt gratis en anoniem bellen of chatten met Veilig Thuis via 0800-2000. Veilig Thuis is 24/7 bereikbaar. Advies vragen betekent niet automatisch dat je een melding doet. Veilig Thuis
Wat kan je tegenkomen rond wonen en zelfstandigheid (Vooral voor jongeren van 18-23 jaar)?
- Tijdelijk bij anderen slapen;
- Dreigende dakloosheid;
- Onveilige huisgenoten;
- Afhankelijkheid van een partner of vriend voor woonruimte;
- Geen toegang hebben tot geld, documenten of zorg;
- Uitbuiting in ruil voor een slaapplek.
Tips voor jou
- Wacht niet tot je letterlijk op straat staat.
- Neem contact op met het lokale jongerenwerk, wijkteam of gemeentelijk loket.
- Bewaar belangrijke documenten op een veilige plek.
- Zorg dat minstens één vertrouwd persoon weet waar je verblijft.
- Accepteer geen slaapplaats waaraan onduidelijke of bedreigende voorwaarden zijn verbonden.
informatie en advies
Ouders online biedt naast informatie over de challenge ook signalen en tips die je kunt gebruiken om met je kind in gesprek te gaan.
VPN GIDS biedt een overzicht van alle bestaande challenges en geeft verder uitleg over veilig internetten voor kind en jeugd.
Het Nederlands Jeugdinstituut biedt ook een overzicht van alle challenges, de oorzaken en tips om het gesprek aan te gaan.
De stichting T.I.M. (Tegen Internet Misstanden) geeft informatie en advies over de gevaren van online challenges aan jongeren, ouderen en scholen.
De mentorles van Bureau Jeugd & Media kan gebruikt worden om in de klas het gesprek aan te gaan over de challenge en om met groepsdruk om te gaan.